Het Centre Pompidou heeft een van de best herkenbare visuele identiteiten uit het Europese cultuurlandschap. De zichtbare structuur, de roltrap aan de buitenkant en de technische leidingen in felle kleuren bepalen het gebouw van Beaubourg sinds de opening in Parijs in 1977. Zelfs het logo, ontworpen door Jean Widmer, vat de gevel en de befaamde “rups” samen in enkele grafische lijnen.
Toen de instelling een nieuw gamma afgeleide producten ontwikkelde, vormde die architecturale identiteit het vertrekpunt. De collectie omvatte notitieboekjes, tote bags, mokken, T-shirts en patches. Eén product bracht echter een andere culturele referentie binnen: de gebreide supporterssjaal.
De supporterssjaals op maat, beschikbaar in vier kleuren, brachten een formaat dat men doorgaans met stadions associeert naar de shop van het Centre Pompidou. Ze waren bedoeld voor verkoop aan het publiek, maar hun gebruik ging verder dan het traditionele kader van een museumshop. De sjaals dienden ook bij interne presentaties, persactiviteiten, fotoshoots en acties met partners en andere betrokkenen.
Hercules Merchandise kwam in beeld zodra de plaats van het product binnen de collectie duidelijk vastlag. Het doel was een sjaal te maken die het vertrouwde karakter van supportersproducten behoudt en tegelijk beantwoordt aan de grafische en commerciële eisen van een cultuurinstelling van internationale faam.
Van architecturaal kleurenpalet naar productgamma
De blauwe, gele, groene en rode versies van de sjaal berustten niet op willekeurige kleurkeuzes. Elke kleur vindt haar oorsprong in de functionele code die de architecten Renzo Piano en Richard Rogers voor het gebouw van het Centre Pompidou bedachten.
Blauw staat voor de luchtcirculatie en de klimaatregeling. Geel duidt de elektriciteit aan, terwijl groen overeenkomt met de watercircuits. Rood wijst op de circulatie van mensen, met name de liften en de buitenroltrappen. In plaats van de technische elementen van het gebouw weg te steken, maakt de architectuur er onderdelen van zijn publieke identiteit van.
Die link gaf de sjaals een logische plaats in de “Gamme logo”. De gids over de architectuur van het Centre Pompidou legt de oorsprong van die kleuren uit, terwijl de museumshop de collectie voorstelt als geïnspireerd op het iconische kleurenpalet en de iconische architectuur van de instelling. Datzelfde palet wordt op meerdere producten gebruikt, waardoor een samenhangend gamma ontstaat zonder dat het gebouw op elk object letterlijk hoeft te worden afgebeeld.
Op de sjaals werkten die kleuren bijzonder goed, want gebreide artikelen vragen sterke contrasten en relatief eenvoudige grafiek. De naam van het Centre Pompidou, het logo, de vermelding “Paris” en het openingsjaar “1977” bleven van op afstand goed leesbaar. Samen verbonden die elementen elke sjaal met de instelling en met haar historische Parijse site.
Waarom een supporterssjaal bij een museum paste
Een museumshop biedt traditioneel boeken, reproducties, papierwaren en designobjecten aan. Een sjaal introduceert een zichtbaardere en participatievere vorm van merchandising. Ze kan in het gebouw gedragen worden, tijdens een evenement gebruikt worden, in een fotoshoot opduiken of deel uitmaken van een commerciële collectie.
Het idee van “supporter” kan ook buiten de sport bestaan. Bezoekers kunnen een echte band ontwikkelen met een museum, een concertzaal, een stad of een cultuurinstelling. De sjaal geeft die verbondenheid een vertrouwde visuele vorm, zonder dat de organisatie een voetbalclub hoeft na te bootsen.
Het formaat paste bijzonder goed bij het Centre Pompidou, waarvan de identiteit ruim voorbij het museale kader reikt. Het gebouw is tegelijk een museum, een Parijs monument en een stuk populaire cultuur. Een gebreide sjaal bracht een toegankelijk product naast de meer conventionele designobjecten in de shop.
We stellen datzelfde geregeld vast wanneer we sjaals op maat maken voor organisaties buiten de sport. De overtuigendste projecten bestaan er niet in om zomaar een bedrijfslogo op een voetbalsjaal te zetten. Ze identificeren de producteigenschappen die bij de organisatie passen en stemmen het grafische werk daarop af. Hier leverden de typografie, de architecturale kleuren en de openingsdatum alle nodige elementen.
Een commercieel product voor meerdere doelgroepen
De oorspronkelijke sjaals meten 140 × 18 cm en worden in de Europese Unie gemaakt uit 100% acrylgaren. Ze zijn afgewerkt met franjes en bestaan in vier versies: blauw, geel, groen en rood.
Dankzij die eigenschappen kon het Centre Pompidou een praktisch artikel aan een toegankelijke prijs in zijn shop aanbieden. De sjaals staan momenteel in de officiële shop van het Centre Pompidou, naast de andere stukken uit de collectie.
De aanpassing aan de verkoop ging niet alleen over het breiwerk. De labels, de EAN-gegevens en de presentatie van het opgevouwen product waren belangrijk, want de sjaals moesten zowel voor een fysieke winkel als voor online verkoop geschikt zijn. Ook de kleurprecisie vroeg bijzondere aandacht. Omdat elke kleur naar de architectuur verwijst, kon ze niet vervangen worden door een louter decoratieve of benaderende tint.
De sjaal richtte zich niettemin op meerdere doelgroepen. Ze kon door een bezoeker gekocht worden, door een medewerker gedragen worden tijdens een activatie, tijdens een fotoshoot gebruikt worden of aan een partner geschonken worden. Die veelzijdigheid onderscheidde haar van een souvenir dat alleen bedoeld is om in een rek te staan.
Voor merken en cultuurinstellingen die overwegen om voetbalsjaals op maat te maken, vormt dit project een interessant voorbeeld. De constructie en de franjes kunnen trouw blijven aan de supporterswereld, terwijl de grafische taal volledig uit de geschiedenis en de visuele identiteit van de organisatie komt.
Een sjaal verbonden met de laatste vieringen van Beaubourg
De sjaals kwamen in de collectie tijdens een belangrijke periode voor het Centre Pompidou. Het Parijse gebouw sloot in het najaar van 2025 voor een grondige renovatie, met een heropening voorzien in 2030. In plaats van de programmatie stil te leggen, begon de instelling haar activiteiten te spreiden over partnerlocaties in Frankrijk en daarbuiten, in het kader van het programma Constellation.
Op 24 en 25 oktober 2025 werd het gebouw gevierd tijdens Because Beaubourg, een slotfestival dat samen met Because Music werd georganiseerd. Bijna 40 000 mensen namen deel aan wat het Centre Pompidou voorstelde als het grootste evenement ooit in Beaubourg.
Concerten, performances, workshops, ontmoetingen en installaties namen de acht verdiepingen van het gebouw in. Het programma omvatte projecten van Justice en Thomas Bangalter, en optredens van artiesten als Christine and the Queens, Aya Nakamura, Catherine Ringer en Keziah Jones. Een rollerdiscopiste palmde de bovenste verdieping in, terwijl het Forum een groot deel van de nachtprogrammatie ontving.
De sjaals pasten in die context omdat ze de identiteit van de instelling al combineerden met de visuele impact van evenementmerchandising. Ze konden in een tijdelijke verkoopruimte aangeboden worden, in de campagnevisuals opduiken of gedragen worden door de deelnemers aan de laatste vieringen. Het product verwees naar het gebouw zonder er een miniatuurreproductie van te willen zijn.
In die context kregen ook de vermeldingen “Paris” en “1977” een bijzondere weerklank. Terwijl het historische gebouw een renovatieperiode van vijf jaar inging, bood de sjaal een eenvoudige, draagbare band met de oorspronkelijke site van Beaubourg.
Van een geslaagd eerste gamma naar het Centre Pompidou Francilien
Het onthaal van het eerste gamma leidde tot een nieuw sjaalproject voor het Centre Pompidou Francilien – fabrique de l’art, in Massy. Het ging er niet om hetzelfde model gewoon in een andere kleur te herhalen. Het nieuwe product moest continuïteit met de Parijse sjaals bewaren en tegelijk een nieuwe locatie en een ander institutioneel moment vertegenwoordigen.
De site in Massy wordt een pool van 30 000 m² gewijd aan conservatie, restauratie, tentoonstellingen en artistieke creatie. Ze zal depots voor de collectie van het Centre Pompidou, gespecialiseerde ateliers en publiek toegankelijke ruimtes omvatten. Ook de architectuur legt een band met Beaubourg: de grote trap en de houten loopbruggen die naar het park gericht zijn, doen denken aan de buitencirculatie van het Parijse gebouw.
Een reeks gratis weekends onder de naam “Prélude !” laat het publiek de site in oktober 2026 ontdekken. De volledige opening voor het publiek is voorzien in het voorjaar van 2027. De nieuwe sjaal is in de eerste plaats bedoeld voor vip-geschenken rond de lancering, met de mogelijkheid om bijkomende aantallen voor de verkoop te produceren.
Met haar afmetingen van 160 × 18 cm is het model uit Massy iets langer dan de oorspronkelijke sjaal uit de shop. Het gebruikt drie kleuren, acrylgaren en tweekleurige franjes. De commerciële gegevens en de EAN-code zijn in de presentatie verwerkt. Net als bij de eerste collectie waren de meest relevante productiebeslissingen die welke aansloten bij het echte gebruik van het product: een institutioneel evenement, een mogelijke verkoop aan het publiek en een directe visuele band met de nieuwe locatie.
Dit project illustreert ook de meerwaarde van merchandising gemaakt in Europa voor museumshops en cultuurinstellingen. De nauwkeurige keuze van de garens, de kwaliteit van de afwerking en de presentatie worden essentieel wanneer de sjaal een vastgelegd grafisch systeem moet respecteren en niet zomaar een vluchtig promotieartikel is.
Wat cultuurinstellingen uit dit project kunnen onthouden
De sjaals van het Centre Pompidou werkten omdat de instelling de ingrediënten voor een sterk product al in huis had: een meteen herkenbaar gebouw, een precieze kleurcode, een grafisch logo en een betekenisvolle datum. De sjaal bracht die elementen samen in een vorm die bezoekers makkelijk herkennen.
Voor musea, cultuurhuizen en evenementorganisatoren is de praktische les om van de organisatie te vertrekken in plaats van van het product. Een supporterssjaal op maat werkt het best wanneer haar kleuren, teksten en symbolen al een band met het publiek hebben. De sportreferentie mag zichtbaar blijven in het breiwerk en de franjes zonder de hele creatieve richting op te leggen.
De continuïteit tussen Beaubourg en Massy is het meest sprekende resultaat. Een cultureel product dat aanvankelijk rond het Parijse gebouw was ontwikkeld, werd een formaat dat hergebruikt wordt voor de opening van een nieuwe locatie van het Centre Pompidou. Het project toont hoe supporterssjaals op maat hun plaats kunnen vinden in de publieke verkoop, op evenementen en bij institutionele geschenken, en tegelijk nauw verbonden blijven met een plek en een identiteit.
Artikel geschreven door Gilles
Oprichter van Hercules Merchandise, specialist in sportmerchandising op maat voor clubs en organisaties.
